BACKUP BUTEMBO 2017-11-29T19:06:44+00:00

Project Description

BACKUP BUTEMBO

Een documentaire van Elien Spillebeen & Martijn D’haene.
Winnaar ‘Best Documentary Feature’ op de Los Angeles Movie Awards

Uitgezonden op Canvas, 21 februari 2015
252.000 kijkers

SYNOPSIS

OVER VROUW ZIJN IN OOST-CONGO

Deze bijzondere documentaire vertelt het verhaal van buitengewoon sterke vrouwen in Oost-Congo. De regio is al ruim 15 jaar het strijdtoneel van een bloedig conflict. In de stad Butembo groeit een positief verzet. De bevolking probeert de controle over haar lot en leven terug te krijgen. Wanneer het geweld in en rond Butembo toeneemt, kijken de inwoners niet langs de zijlijn toe. Ze lopen het gevaar soms letterlijk tegemoet.

LA VIE DES FEMMES AU CONGO DE L’EST

Ce  documentaire exceptionnel raconte l’histoire des femmes particulièrement fortes qui vivent au Congo de  l’Est. Depuis plus de 15 ans, la région est victime d’un conflit sanglant. Dans la ville de Butembo une résistance positive se fait jour. La population tente de reprendre contrôle de sa vie et de son destin. Quand la violence prend de l’ampleur dans et autour de Butembo,  les habitants ne restent pas sur la touche et vont même au-devant du danger.

ACHTERGROND | CONTEXTE

GEVAARLIJKSTE PLEK TER WERELD

Volgens Save the Children is Congo de slechtste plek om moeder te zijn en bovendien is Oost-Congo, volgens Human Rights Watch, de gevaarlijkste plaats ter wereld voor een vrouw. In België worden we zelf ook om de oren geslagen met een zogenaamd ‘onveiligheidsgevoel’. Maar hoe voelt het om als vrouw te leven op de gevaarlijkste plek ter wereld?

Elien Spillebeen, een Vlaamse vrouw van 26, probeert dit gevoel te begrijpen en besluit op haar eentje naar Butembo, een door rebellengroepen omsingelde stad in Noord-Kivu, te trekken. Als westerse vrouw én met een kleine camera vast gemonteerd op de schouder, leeft ze tussen de vrouwen van Oost-Congo. Elien ondervindt met stijgende verbazing hoeveel moed het vergt om dagelijks met de dreiging om te gaan. Ze ziet hoe deze vrouwen hun situatie niet lijdzaam aanvaarden, maar elke dag opnieuw de moed hebben om tegen hun lot in te gaan.

L’ENDROIT LE PLUS DANGEREUX

Selon Save the Children, le Congo est le pire pays pour être mère. En plus, le Congo de l’Est est, d’après Human Rights Watch, l’endroit le plus dangereux au monde pour les femmes. En Belgique, le prétendu ‘sentiment d’insécurité’ constitue un enjeu de bien des débats. Mais comment vit-on en tant que femme à l’endroit le plus dangereux du monde ?

Elien Spillebeen, une femme flamande de 27 ans, tente l’expérience. Elle décide de partir seule pour Butembo, une ville au Nord-Kivu encerclée par des groupes de rebelles. Comme femme occidentale elle vit parmi les femmes de cette ville, une petite caméra montée sur l’épaule. Elien s’étonne du courage qu’il faut pour faire face à la menace quotidiennement. Elle assiste à la lutte obstinée de ces femmes qui refusent de se résigner à leur situation et chaque jour rassemblent leur courage afin de s’opposer à leur sort.

SCREENINGS

Er zijn momenteel geen geplande voorstellingen.

21/03/2014 – GENT – Sphinx Cinema – Persvoorst.
24/03/2014 – GENT – Sphinx Cinema – PREMIERE
26/03/2014 – LEUVEN – Auditorium Provinciehuis
28/03/2014 – ANTWERPEN – Zaal SD Worx
03/04/2014 – BRUSSEL – Afrikaans Huis
10/04/2014 – BRUSSEL – Huiskamervoorstelling
17/04/2014 – IZEGEM – Cultuurhuis De Leest
17/05/2014 – CHARLEROI – Salle La Braisse
24/05/2014 – IZEGEM – Filmzaal Sint-Jozefscollege
28/07/2014 – ANTWERPEN – De Zomerfabriek
07/08/2014 – GENT – Sphinx Cinema
12/08/2014 – GENT – Sphinx Cinema
13/09/2014 – GENT – Flanders Expo
21/09/2014 – TURNHOUT – Utopolis Mooov
02/10/2014 – LEDE – GC De Volkskring

23/10/2014 – ARDOOIE – Cultuurkapel De Schaduw
30/10/2014 – BUIZINGEN – ‘t Ei
13/11/2014 – KNOKKE – CC Scharpoord
18/11/2014 – ANTWERPEN – De Roma
24/11/2014 – GEEL – Studio Geel
25/11/2014 – GEEL – Studio Geel
30/11/2014 – BRUSSEL – Cinéma Galeries
10/12/2014 – LEUVEN – KU Leuven
01/03/2015 – ROESELARE – Cultuurcentrum De Spil
07/03/2015 – MERELBEKE – Raadzaal Gemeentehuis
19/03/2015 – MAASMECHELEN – Cultuurhuis
07/03/2015 – MERELBEKE – Raadzaal Gemeentehuis
19/03/2015 – MAASMECHELEN – Cultuurhuis
24/04/2015 – ZELE – Gemeenschapscentr. De Wiek
28/04/2015 – GENT – Auditorium De Schelde

08/05/2015 – BRUGGE – Provinciehuis Boeverbos
07/07/2015 – KASTERLEE – De Hoge Rielen
27/08/2015 – HEUSDEN-ZOLDER – Domherenhuis
14/10/2015 – IZEGEM – ’t SOK Kachtem
26/10/2015 – KORTRIJK – Vives Hogeschool
10/11/2015 – WICHELEN – ’t Ankerpunt
17/10/2015 – LAARNE – Bibliotheek Laarne
25/11/2015 – ANTWERPEN – Theater Het Appeltje
26/11/2015 – RONSE – CC De Weverij
05/02/2016 – DESTELBERGEN – Ciné Canapé
24/02/2016 – VLAMERTINGE – Ontmoetingscentrum
28/02/2016 – LANGEMARK – OC Den Tap
21/03/2016 – MECHELEN – Filmhuis Mechelen

INTERNATIONAL FILM FESTIVALS

OFFICIËLE SELECTIES & PRIJZEN
DES SELECTIONS OFFICIELLES & DES PRIX

10/05/2014 – CALIFORNIA (USA) – The Indiefest Film Awards – WINNER AWARD OF EXCELLENCE
28/05/2014 – LOS ANGELES (USA) – Los Angeles Movie Awards – WINNER BEST DOCUMENTARY FEATURE
13/07/2014 – BUJUMBURA (BURUNDI) – Festicab Film Festival
10/09/2014 – DENVER, COLORADO (USA) – Docu West Film Festival
12/11/2014 – MONTEZUMA (COSTA RICA) – International Documentary Film Festival
29/11/2014 – LE MANS (FRANKRIJK) – Festival Aux Ecrans du Réel
31/10/2015 – MILAAN (ITALIË) – Exsport International Ficts Filmfestival
28/11/2017 – ISLAMABAD (PAKISTAN) – Human Rights Through Cinematography Festival

UITZENDING CANVAS

21 FEBRUARI 2015 – VRANCKX

Op 21 februari 2015 werd Backup Butembo in een verkorte versie getoond bij Vranckx op Canvas. De reportage werd door ruim 252.000 mensen bekeken en dat was goed voor de 5de plaats in de Canvas-top-10 van de best bekeken programma’s van de hele week!

De uitzending kaderde in de reeks Vranckx en de nomaden over veelbelovende, jonge Vlamingen met journalistieke ambities die de wereld in trekken.

Canvas

FILMMAKERS | REALISATEURS

ELIEN SPILLEBEEN

Elien studeerde Internationale Politiek in Gent en Aix-en-Provence en specialiseerde zich tijdens haar master in de ontwikkelingen in de derde wereld. In 2008 trok Elien in het kader van haar eindwerk een eerste keer naar Oost-Congo voor een veldonderzoek. Op eigen initiatief keerde ze in 2011, 2012 en begin 2013 terug om er meer tijd door te brengen met de vrouwen uit de streek. Dit leverde niet alleen het beeldmateriaal op voor deze documentaire, maar zorgde ook voor de oprichting van de organisatie ‘Mama Kivu’. Met deze organisatie wil Elien de initiatieven van de vrouwen in Butembo ondersteunen. Zo helpt Mama Kivu een vrouwenvoetbalcompetitie in de streek Beni-Lubero en de hieraan gelinkte sociale projecten. Daarnaast zorgt Mama Kivu ook dat 25 meisjes hun studies, na ernstige traumatische ervaringen, kunnen voortzetten.

xxx

Elien a étudié les sciences politiques, orientation relations internationales à Gand et à Aix-en-Provence. Elle s’est spécialisée en “développement du tiers-monde”. En 2008 Elien est partie une première fois au Congo de l’Est dans le cadre de recherches sur le terrain pour son mémoire de Master. Ce séjour a suscité beaucoup de questions et l’a incitée à mieux connaître les femmes de cette région. C’est la raison pour laquelle elle est repartie à titre personnel en 2011, en 2012 et au début de 2013. Avec sa caméra elle vivait entre ces femmes. Mais elle n’a pas fait que prendre des images pour un documentaire. Elle a aussi fondé son association Mama Kivu, qui cherche à soutenir les initiatives de femmes dans et autour de Butembo. Pilier important de cette initiative est une compétition de football de femmes dans la région de Beni-Lubero aussi bien que les projets sociaux liés à cette compétition. Mama Kivu prend aussi en main les soins et les études de 25 filles traumatisées à la suite de  violences sexuelles.

 

MARTIJN D’HAENE

Martijn studeerde aan de filmschool Rits en werkte jaren bij productiehuizen Woestijnvis en De Raconteurs. Hij werkte mee aan documentairereeksen ‘De Leraarskamer’, ‘100 Jaar Vooruit’, ‘Meneer De Burgemeester’ en ‘Belgasport’ voor Canvas. En aan onder andere ‘De Ronde’, ‘Basta’, ‘De Rechtbank’, ‘God en klein Pierke’, … voor Eén. Martijn werkt als monteur en cameraman én als regisseur. Begin 2013 richtte Martijn filmhuis Het Peloton op en realiseert hiermee audiovisuele concepten op maat voor organisaties, bedrijven en openbare diensten. Het betekent ook een nieuwe creatieve start, want in het eerste levensjaar van Het Peloton wordt de documentaire Backup Butembo geboren. Het Peloton wil focussen op sterke verhalen en telkens weer zoeken naar inventieve manieren om die verhalen naar het scherm te vertalen. Uitdagingen genoeg dus voor de toekomst.

xxx

Martijn a fait ses études à l’école de cinéma Rits à Bruxelles et a travaillé pour les maisons de production “Woestijnvis” et  “De Raconteurs” pendant plusieurs années. Il a assisté à la réalisation de diverses séries de documentaires pour Canvas comme ‘De leraarskamer’, ’100 jaar Vooruit’, ’Meneer De Burgemeester’ et ‘Belgasport’.  Pour Eén il à assisté à la réalisation de ‘De Ronde’,’Basta’, ’De Rechtbank’, ’God en klein Pierke’, etc. Début 2013 Martijn a fondé sa propre maison de cinéma Het Peloton. Pour des organisations, des entreprises et des organismes publics, il développe des concepts audiovisuels sur mesure. Visiblement la maison a pris un bon départ : pendant sa première année, le documentaire de Backup Butembo a été mis sur pied. Het Peloton met l’accent sur les histoires prenantes  et met tout en oeuvre pour les porter à l’écran d’une manière innovatrice. Pour Martijn, Het Peloton constitue un grand défi passionnant.

 

MUZIEK / MUSIQUE

Smashing Birds brengt melodieuze indie, alternatieve rock en folk. Hun nummer Summer’s Day Run kleurt de verhalen in een hoopvolle gloed.

xxx

Smashing Birds fait de la musique indie mélodieuse, le rock alternatif et le folk. Leur chanson Summer’s Day Run donne aux récits la couleur de l’espoir.

KLANKAFWERKING / AUDIO

Karel Dewaele is freelance sound engineer. Hij offerde vele uren slaap en vrije tijd op om de klank van de docu naar een hoger niveau te tillen.

xxx

Karel Dewaele est ingénieur du son et a déjà sacrifié beaucoup d’heures et du sommeil pour optimaliser le son, le mixage et la musique du film.

GRAFIEK / LA GRAPHIQUE

Katrijn Declercq is grafisch ontwerpster en monteur. Ze werkte mee aan de communicatie van de film en verzorgt de grafische look van Backup Butembo.

xxx

Katrijn Declercq est graphiste et monteuse graphique. Elle prend en charge la communication du film et le look graphique du Backup Butembo.

CAFÉ CORSARI


VRT (één) / Café Corsari / 25 maart 2014

RECENSIE ‘CUTTING EDGE’ ****

DE SLECHTSTE PLAATS TER WERELD OM VROUW TE ZIJN.

Soms is een verhaal zo sterk, dat het geen verteller nodig heeft om onder je huid te kruipen. Het vergt enkel de moed om het te zoeken en te vangen in een pakkend geheel. ‘Backup Butembo’ is zo’n verhaal: een documentaire die lachen en huilen zo hand en hand laat gaan dat je niet kan kijken zonder zowel met jezelf als de wereld even in de knoop te liggen.

‘Congo is de slechtste plaats ter wereld om vrouw te zijn,’ liet VN-gezante Margareta Wahlström zich ontvallen. De zevenentwintigjarige Elien Spillebeen trok ter plaatse om die uitspraak aan de realiteit te toetsen. Gewapend met een camera leefde ze tussen de vrouwen van Butembo in Noord-Kivu. Zo legde ze de dagelijkse dreiging vast waarmee de stad kampt: het besef dat elk moment een rebellengroep kan binnenvallen. De film zit vol met getuigenissen van massaverkrachtingen, moorden en andere onmenselijkheden. Gevangenissen zitten vol, terwijl de echte criminelen eenvoudig hun vrijheid terugkopen. Op zich is dit al genoeg om het publiek te sensibiliseren dat het in Noord-Kivu allesbehalve goed gaat.

Makers Elien Spillebeen en Martijn D’haene gingen verder: de documentaire blijft niet steken op het niveau van de probleemrepresentatie. Het is een fraai stuk vertelwerk, mede door de sobere maar no-nonsense-montage. De toon van de film is zo direct en op de huid zittend, dat we er ongemakkelijk van worden. Elk personage heeft een verhaal te vertellen, en de makers wisten hiermee een film te puzzelen die zowel als een aanklacht als een strijdkreet leest.

Het is een verhaal van hoop. De documentaire toont niet enkel de wanhoop, maar ook het enthousiasme van wie ondanks alles het leven tracht vorm te geven. De bewoners van Butembo zijn het beu een speelbal te zijn van rebellengroepen, een regering die machteloos staat of erger nog onverschillig is, en een moraal die het vriespunt na jaren van trauma al lang gepasseerd is. Waar we in België het woord onveiligheidsgevoel zo graag gebruiken dat het zijn lading wat kwijt is, gooien geëngageerde Congolese burgers het woord op straat en verpletteren ze het onder de kracht van hun eigen straatparlement. Ze grijpen in onderling overleg zelf in en schieten te hulp waar de officiële diensten tekort schieten.

De drie pijlers van ‘Backup Butembo’ zijn dit straatparlement, de vrouwenvoetbalploeg FC Graben en vooral Fepsi, het centrum voor slachtoffers van seksueel geweld. Waar oprichtsters als Elise en dokter Gertrude onervaren hun organisatie oprichtten zonder bijstand en financiële middelen, groeiden ze uit tot een heus hospitaal. Hier volgen we het aangrijpende verhaal van het vijftienjarige verkrachtingslachtoffer Germaine en haar lotgenoten.

Allemaal hebben ze te kampen met represailles, onbegrip van de staatstructuren en tegenkampingen van rebellen die de touwtjes in handen willen houden. Het ongewapende verzet, de publieke dialoog over politiek en geweld tegen vrouwen, de medische zorg voor misbruikte zwangere vrouwen en jonge moeders, het zijn allemaal factoren die beetje bij beetje bijdragen tot een leefbare maatschappij. ‘Backup Butembo’ toont hoe de oprichters van Fepsi bij elke patiënte opnieuw persoonlijk betrokken raken en steeds een emotionele rit ondergaan.

En telkens als ‘Backup Butembo’ je bijna tot wegkijken dwingt door de loodzware thematiek, is daar de immer goedlachse Jocelyne van FC Graben. Haar aanstekelijke levenslust toont waar de toekomst ligt voor het veerkrachtige Butembo: de wil die vanuit de onderbuik van de maatschappij komt om de moed niet op te geven en te vechten voor waarin ze geloven.

Jonas Bruyneel

© Cutting Edge – 22 maart 2014 – http://www.cuttingedge.be/films/backup-butembo

BOEKINGEN | RESERVATIONS

EEN VOORSTELLING IN UW BUURT?

Haal Backup Butembo ook naar uw stad of gemeente. Interesse om deze innemende documentaire te programmeren? En dat eventueel in aanwezigheid van de makers, gekoppeld aan een boeiende lezing of nagesprek? Aarzel dan niet contact op te nemen via info@hetpeloton.be of het contactformulier. We hopen zo de verhalen van de vrouwen van Butembo een grotere impact te geven.

UNE PROJECTION PRES DE CHEZ VOUS?

Backup Butembo dans votre ville ou commune? Vous êtes intéressé à présenter le film chez vous ou vous voulez le projeter en présence des réalisateurs?  N’hésitez pas à prendre contact par e-mail, info@hetpeloton.be, ou le formulaire de contact sur la droite. Nous espérons augmenter la liste de projections du documentaire et donner les histoires des femmes de Butembo un plus grand impact.

Naam / Nom *

Email *

Adres *

BTW / TVA / VAT


Ondertiteling / Sous-titrage *

Projectie / Projection *


Aanwezigheid van de makers (introductie, Q/A na de film)? *
La présence des réalisateurs (introduction, Q/A après le film)? *

JA / OUINEE / NON


Bericht / Message


PARTNERS / PARTENAIRES

Filmhuis Het Peloton

Verso – Pro@Work Vancanneyt – Bouwteam Vandemeulebroeke – Anziplast – Corvan – Zakenkantoor Vandenberghe
Boud Balduck – SD Worx – Femma Heilig Hart – Amuka – Bana Leuven – Pax Christi – Broederlijk Delen

HET PELOTON